Ο Άμπντο*, ένας νέος από την Υεμένη, έφτασε τον Ιούλιο του 2025 στην Κρήτη μέσω Λιβύης και ζήτησε προστασία στην Ελλάδα λόγω του πολέμου που μαίνεται πάνω από μια δεκαετία στη χώρα καταγωγής του. Αμέσως μετά την άφιξή του, η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε απόφαση απέλασης, τον έθεσε σε κράτηση και τον μετέφερε στο Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης (ΠΡΟΚΕΚΑ) της Αμυγδαλέζας. Παρότι εξέφρασε τη θέλησή του να υποβάλει αίτηση για διεθνή προστασία ήδη από τις πρώτες μέρες στην Ελλάδα, το δικαίωμά του στο άσυλο καταπατήθηκε στη βάση της παράνομης τρίμηνης αναστολής του Ασύλου με τον Νόμο 5218/2025, άρθρο 79.
Όταν τον Σεπτέμβριο του 2025 ξέσπασαν σοβαρά επεισόδια μεταξύ κρατουμένων διαφορετικών εθνικοτήτων στο ΠΡΟΚΕΚΑ Αμυγδαλέζας, η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη αδιακρίτως όλων των κρατούμενων της πτέρυγας. Τα κινητά τους τηλέφωνα κατασχέθηκαν και οδηγήθηκαν την επόμενη ημέρα στο δικαστήριο χωρίς να τους δοθεί καμία δυνατότητα επικοινωνίας με οποιονδήποτε. Ανάμεσα τους ο Άμπντο, ο οποίος χωρίς νομική συνδρομή και χωρίς πρόσβαση στο κινητό του τηλέφωνο δεν μπόρεσε να αποδείξει την μη εμπλοκή του στη σύγκρουση. Το δικαστήριο τον καταδίκασε με τη διαδικασία του αυτοφώρου σε φυλάκιση δύο ετών για συνέργεια στην πρόκληση φθορών. Αμέσως μετά ο Άμπντο άσκησε έφεση, η οποία ανέστειλε την εκτέλεση της ποινής του.
Ο Άμπντο κατάφερε να υποβάλλει αίτηση ασύλου ενώ βρισκόταν ακόμα σε κράτηση τον Οκτώβριο, μόνο μετά τη λήξη της τρίμηνης αναστολής του Ασύλου. Αντίθετα με τους άλλους κρατούμενους από την Υεμένη, η Αστυνομία αρνήθηκε να άρει την κράτησή του, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί "απειλή για τη δημόσια τάξη" λόγω της προαναφερθείσας καταδίκης. Η συνέντευξη για το άσυλο πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες αργότερα και η Υπηρεσία Ασύλου ενημέρωσε την Αστυνομία ότι η αίτηση του Άμπντο ήταν βάσιμη. Παρ’ όλα αυτά, η Αστυνομία παρέτεινε την κράτησή του μέχρι την έκδοση της απόφασης σχετικά με την αίτηση ασύλου του.
Ο Άμπντο παρέμεινε κρατούμενος μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου 2026, όταν και απευθύνθηκε για νομική υποστήριξη στην Equal Rights Beyond Borders. Έως τότε η Υπηρεσία Ασύλου δεν είχε εκδώσει απόφαση, παρότι είναι υποχρεωμένη να το πράξει εντός 20 ημερών από την υποβολή της αίτησης. Για την απαράδεκτη αυτή καθυστέρηση η Υπηρεσία επικαλέστηκε την ανάγκη να διερευνηθεί ο ποινικός φάκελος του αιτούντος, παρότι η έκθεση σχετικά με την ποινική του κατάσταση είχε σταλεί από την Αστυνομία και είχε συμπεριληφθεί στον φάκελό του ήδη από τον Οκτώβριο.
Δικηγόρος της Equal Rights Beyond Borders υπέβαλε αντιρρήσεις στην κράτηση, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έκδοση της απόφασης για το αίτημα ασύλου, δεδομένου ότι η αρμόδια Υπηρεσία Ασύλου είχε ήδη αξιολογήσει ότι ο Άμπντο είχε βάσιμο φόβο δίωξης στην Υεμένη. Επιπλέον, η καταδίκη του για πλημμέλημα, με την έφεση σε εκκρεμότητα, δεν συνιστά επαρκή λόγο για να χαρακτηριστεί από την Αστυνομία ως απειλή για τη δημόσια τάξη. Το δικαστήριο δέχτηκε την επιχειρηματολογία μας και αποφάσισε την μεταφορά του σε ανοιχτό κέντρο διαμονής αιτούντων άσυλο. Λίγες βδομάδες μετά την απελευθέρωσή του ο Άμπντο ενημερώθηκε ότι του χορηγήθηκε προσφυγικό καθεστώς.
Ο Άμπντο που δραπέτευσε από έναν εξελισσόμενο πόλεμο, κατέληξε κρατούμενος στην Ελλάδα για περισσότερες από 200 ημέρες, μέσα σε άθλιες συνθήκες, χωρίς επαρκή τροφή και ρουχισμό, παρότι ήταν εκ πρώτης όψεως πρόσφυγας. Του στέρησαν το δικαίωμα στο άσυλο για σχεδόν τρεις μήνες, υπήρξε θύμα αυθαίρετης σύλληψης και fast-track ποινικής δίκης χωρίς βασικές διαδικαστικές εγγυήσεις. Ήταν επίσης θύμα μιας πρακτικής που εξακολουθεί να εφαρμόζεται ευρέως από την Ελληνική Αστυνομία: της εργαλειοποίησης ποινικών κατηγοριών —ακόμη και για ήσσονος σημασίας αδικήματα ή εκκρεμείς υποθέσεις— για να δικαιολογηθεί η διοικητική κράτηση αλλοδαπών πολιτών.
Μετά τις νομικές ενέργειες της Equal Rights Beyond Borders ο Άμπντο έχει πλέον τη δυνατότητα να κάνει σχέδια για το μέλλον του στην Ελλάδα, ενώ προετοιμάζεται για το Εφετείο τον Ιούνιο, όπου ελπίζει να αποδειχτεί η αθωότητά του.